درباره هنرستان
هنرستان دارالفنون جاییست که خلاقیت با مهارت گره میخورد و آینده با دستان هنرجویان شکل میگیرد.
اینجا هر ابزار، پلیست بهسوی ساختن فردایی روشنتر
دارالفنون
تحصیل در مقطع بالاتر
اگر بهعنوان یک دانشآموز علاقهمند به یادگیری رشتههای مهارتی هستید یا احساس میکنید که در این زمینه استعداد بیشتری دارید، بهتر است پس از اتمام دوره متوسطه اول (پایه نهم) در یکی از دو گروه رشتههای فنی و حرفهای یا کار و دانش مشغول به تحصیل شوید.
رشته های هنرستان
رشته های هنرستان در دو شاخه رشته های فنی و حرفهای و رشتههای کار و دانش تقسیمبندی و ارائه میشوند. پس از اتمام دوره متوسطه اول، در صورت علاقهمندی به هر کدام از این رشتهها میتوانید تحصیلات خود را در قالب یکی از رشتههای شاخه فنی و حرفهای یا شاخه کار و دانش ادامه داده و به پایان برسانید.
تفاوت اساسی رشته های هنرستان و دبیرستان، در میزان ارائه شدن دروس عملی و کارگاهی است. رشتههای نظری دبیرستان شامل علوم انسانی، علوم تجربی و علوم ریاضی است که در هر سه شاخه، تقریبا هیچگونه آموزش عملی و کارگاهی با تکیه بر تقویت مهارتها و آمادگی برای ورود سریع به بازار کار وجود ندارد. اما در رشته های هنرستان نحوه تدریس مباحث در هر دو شاخه با تاکید بیشتر روی جنبههای عملی و کارگاهی است تا زمینه مناسبی برای اشتغال سریع فراهم شود. البته در رشتههای فنی و حرفهای نیز مباحث نظری تا حدی آموزش داده میشوند و همین مسئله تفاوت مهمی بین رشته های هنرستان ایجاد کرده است که در ادامه توضیح میدهیم.
تفاوت شاخه فنی و حرفه ای و کار و دانش چیست؟
برای اینکه بتوانید دید بهتری در مورد رشته های هنرستان کسب کنید و انتخاب مناسبی داشته باشید، ابتدا لازم است تفاوت رشتههای فنی و حرفهای و کار و دانش را بدانید. تفاوتهای بین این دو گروه از رشته های هنرستان شامل موارد زیر میشود که در ادامه به توضیح هر مورد میپردازیم.
شرایط ورود به هنرستان
برای ورود به هر کدام از رشتههای این دو شاخه، حداقلی از میانگین نمرات نیاز است. این حداقل برای رشتههای فنی و حرفهای با سختگیری و توجه بیشتری بررسی میشود. بنابراین میتوانیم بگوییم برای انتخاب رشتههای فنی و حرفهای در مقایسه با رشتههای کار و دانش لازم است میانگین نمرات بهتری در برگه هدایت تحصیلی خود داشته باشید. بهویژه اینکه در این مقایسه نمرات دروسی مانند ریاضی، علوم و کار و فناوری (حرفه و فن) اهمیت بیشتری دارد و حتما بررسی میشود.
به این ترتیب، اگر میخواهید پس از اتمام پایه نهم در یکی از رشته های هنرستان مشغول به تحصیل شوید، ابتدا باید طبق زمانبندی اعلام شده از سوی وزارت آموزش و پرورش به سامانه پادا مراجعه کرده و فرم هدایت تحصیلی خود را بهطور کامل تکمیل کنید. در این مرحله هدایت تحصیلی با در نظر گرفتن عواملی مانند سوابق تحصیلی (میانگین دروس تخصصی در سه پایه هفتم، هشتم و نهم)، آزمونهای مشاورهای (طی شش مرحله و در طول سه سال تحصیلی آخر برگزار میشوند) و بررسی نظرات دانشآموز، معلمان، والدین و مشاور انجام میشود.
در مورد شاخه فنی و حرفهای شرایط ورود به شرح زیر است:
- حداقل معدل: ۱۲
- حداقل نمره دروس کار و فناوری و هنر: ۱۲
- حداقل نمره دروس علوم و ریاضی (بدون تبصره): ۱۰
این در حالی است که برای ورود به شاخه کار و دانش لازم است شرایط زیر را داشته باشید:
- حداقل معدل: ۱۲
- حداقل نمره دروس کار و فناوری و هنر: ۱۲
- حداقل نمره دروس علوم و ریاضی: ۱۰
ساعات حضور در هنرستان
دومین تفاوتی که شاید برای برخی از دانشآموزان مهم باشد، تعداد ساعتهای حضور در هنرستان است. با اینکه هر دو گروه دانشآموزان رشتههای کار و دانش و فنی و حرفهای به مدت سه سال مشغول به تحصیل خواهند بود، اما با توجه به دروس تئوری بیشتر در رشتههای فنی و حرفهای، دانشآموزان این گروه ساعتهای درسی بیشتری را در هنرستان سپری خواهند کرد. البته این مسئله باعث میشود دانشآموزان این شاخه برای شرکت در آزمونهای ورودی دانشگاه هانیز آماده شوند.
مهارت های عملی و کارگاهی
با اینکه مبانی و دروس تئوری در رشتههای کار و دانش نسبت به رشتههای فنی و حرفهای کمتر است، اما جنبههای عملی و کارگاهی برای دانشآموزان این رشتهها بیشتر است. اگر بخواهیم دقیقتر بررسی کنیم، بهطور متوسط برای شاخه کار و دانش ۳ روز درس کارگاهی در هفته در نظر گرفته میشود، در حالی که برای شاخه فنی و حرفهای ۲ روز مختص مباحث عملی و کارگاهی است.
ورود به بازار کار
نتیجهای که از بخش قبل میتوانیم بگیریم این است که پس از اتمام تحصیل از لحاظ مهارتی فارغالتحصیلان رشتههای کار و دانش برای ورود به بازار کار احتمالا آمادهتر باشند. البته نباید این گونه برداشت شود که بازار کار و درآمد رشتههای کار و دانش نسبت به رشتههای فنی و حرفهای بیشتر یا کمتر است. در اینجا هدف ما نتیجهگیری در این مورد نیست، بلکه علت این مقایسه بیان این نکته است که بگوییم فارغالتحصیلان شاخه کار و دانش این امکان را دارند که بهطور متوسط سریعتر وارد بازار کار شوند.
سطح دشواری
تفاوت بعدی این دو شاخه به نوع مباحث مطرح شده در رشتههای فنی و حرفهای و کار و دانش برمیگردد. در رشتههای فنی و حرفهای همانطور که اشاره کردیم، مباحث تئوری بیشتری مطرح میشود. بهخصوص اینکه اغلب این رشتهها شامل دروسی مانند ریاضی و فیزیک هستند و این مسئله باعث شده است تا دانشآموزان رشتههای فنی و حرفهای را نسبت به کار و دانش سختتر در نظر بگیرند. بنابراین اگر فقط علاقهمند به یادگیری مهارتهای عملی بدون دانش فنی و مهندسی هستید، پیشنهاد میکنیم رشتههای کار و دانش را انتخاب کنید.
تنوع رشتهها
یکی دیگر از تفاوتهای مهم این دو شاخه در تنوع رشتههایی است که ارائه میدهند. تنوع رشتههای ارائه شده در شاخه کار و دانش بیشتر است و این نکته موجب میشود درصد بالاتری از علایق دانشآموزان در این شاخه از رشته های هنرستان پوشش داده شود.
مسیر ورود به دانشگاه
در بخشهای بعد خواهید دید که مسیرهای ادامه تحصیل برای هر دو گروه کاملا مشابه هم است. بنابراین از این نظر تفاوت خاصی بین این دو شاخه از رشته های هنرستان وجود ندارد. اما بهتر است اگر هدف ادامه تحصیل دارید، حتما به تفاوت رویکرد آموزش در شاخه فنی و حرفهای و کار و دانش توجه داشته باشید.
اصولا شاخه فنی و حرفهای برای دانشآموزانی مناسب است که علاقهمند هستند علاوهبر کسب مهارتهای عملی و کاربردی، در زمینه مفاهیم و مبانی تئوری نیز آموزش دیده و در نتیجه بتوانند با پایه قویتری وارد دانشگاه شوند. از طرفی به کسانی که تمایل دارند فقط مهارتهای عملی و کاربردی برای ورود هر چه سریعتر به بازار کار را کسب کنند، پیشنهاد میشود رشته های هنرستان در شاخه کار و دانش را انتخاب کنند.
معرفی رشته های هنرستان – شاخه فنی و حرفه ای
هنرستانهای فنی و حرفهای مانند دبیرستانها زیر نظر وزارت آموزش و پرورش و با هدف آموزش نیروی ماهر و متخصص برای اشتغال در زمینههای فنی و صنعتی، هنر، خدمات و کشاورزی فعالیت میکنند. رشته های فنی و حرفهای در هنرستان در چهار زیرمجموعه کلی به شکل زیر طبقهبندی میشوند. البته در سالهای اخیر رشتههایی مانند محیطبانی، حمل و نقل ریلی، خدمات فروشگاهی، بهداشت عشایر و روستا، بازیافت مواد و انرژی نیز به مجموعه رشتههای زیر اضافه شدهاند.
زیرگروه صنعت بیشترین رشته های هنرستان را بین زیرگروههای مختلف شاخه فنی و حرفهای ارائه میدهد. این رشتهها پنج حوزه برق و رایانه، ماشینآلات، مواد و فرآوری، مکانیک و معماری ساختمان را پوشش میدهند. فهرست رشتههای برق و رایانه در این زیرگروه بهصورت زیر است:
- الکتروتکنیک
- الکترونیک
- شبکه و نرمافزار رایانه
- الکترونیک و مخابرات دریایی
همچنین زیرشاخههای رشته کامپیوتر در هنرستان به شرح زیر هستند:
- برنامهنویسی پایگاه داده
- تصویرسازی دیجیتالی
- عیبیابی سیستمهای رایانهای
- تولید و توسعهدهنده پایگاههای اینترنتی
- تولید کننده چندرسانهای
- برنامهنویسی بازیهای رایانهای
- تولید محتوای الکترونیکی
- طراحی و توسعه صفحات وب
همچنین لیست زیر رشتههای بخش مواد و فرآوری در این زیرگروه را نشان میدهد:
- سرامیک
- صنایع شیمیایی
- صنایع نساجی
- متالورژی
- معدن
در حوزه مکانیک نیز رشتههای زیر ارائه میشود:
- مکاترونیک
- صنایع فلزی
- تاسیسات مکانیکی
- مکانیک خودرو
- ماشین ابزار
- صنایع چوب و مبلمان
- ابزار
در حوزه معماری ساختمان رشته معماری و در بخش تعمیر و نگهداری ماشینآلات دریایی نیز رشته مکانیک موتورهای دریایی از جمله رشتههایی هستند که جزء زیرگروه صنعت از شاخه فنی و حرفهای بهشمار میروند. زیرگروه بعدی که میخواهیم رشته های هنرستان مربوط به آن را معرفی کنیم، زیرگروه کشاورزی است:
- امور زراعی
- امور دامی
- امور باغی
- ماشینهای کشاورزی
- صنایع غذایی
زیرگروه بعدی در شاخه فنی و حرفهای زیرگروه هنر است که رشتههای متنوعی در قالب فهرست زیر ارائه میدهد:
- فتوگرافیک
- طراحی و دوخت (فقط برای دختران)
- معماری داخلی
- صنایع دستی
- انیمیشن و پویانمایی
- نقشهکشی معماری
- گرافیک
- نقاشی
- نوازندگی ساز جهانی
- نوازندگی ساز ایرانی
- نمایش
- سینما
- تولید برنامه تلویزیونی
- طراحی زبان بصری
- مرمت آثار فرهنگی
- مبانی آهنگسازی
- پشتیبانی صحنه
- چاپ دستی
در نهایت به آخرین زیرگروه شاخه فنی و حرفهای یعنی مدیریت و خدمات میرسیم که شامل رشتههایی بهصورت زیر است:
- ناوبری (گروه خدمات)
- حمل و نقل (گروه خدمات)
- حسابداری (گروه بازرگانی و امور اداری)
- تربیت کودک (گروه بهداشت و سلامت و فقط برای دختران)
- تربیت بدنی (گروه بهداشت و سلامت)
مسیر ادامه تحصیل برای رشته های فنی و حرفه ای
در شاخه فنی و حرفهای با توجه به اینکه اولویت شما کار است یا ادامه تحصیل، به دو شیوه میتوانید وارد دانشگاه شوید. اولین راه این است که کارشناسی ناپیوسته بخوانید. این روش با هدف آمادهسازی نیروی کار متخصص در قالب «تکنسین» پایهگذاری شده است، به این صورت که پس از تمام تحصیلات خود در هنرستان با شرکت در «کنکور کاردانی فنی و حرفهای» میتوانید در یکی از رشتههای مورد علاقه خود و در مقطع کاردانی پیوسته (۲ ساله) تحصیلات خود را ادامه دهید.
این کنکور بهصورت اختصاصی برای دانشآموزانی برگزار میشود که در هنرستان مشغول به تحصیل در رشتههای فنی و حرفهای بودهاند. در انتهای این مقطع شما بهعنوان یک تکنسین میتوانید بهراحتی مشغول به کار شوید. بنابراین اگر تمایل دارید هر چه زودتر وارد بازار کار شوید، پیشنهاد ما این است که به این شیوه ادامه تحصیل دهید. چنانچه اولویت بعدی شما ادامه تحصیل باشد، این امکان برای شما وجود دارد تا با شرکت مجدد در «کنکور کاردانی به کارشناسی»، مدرک کارشناسی خود را نیز پس از ۲ سال دریافت کنید.
| مسیرهای تحصیلات دانشگاهی برای شاخه فنی و حرفهای | ||
| مقطع | کاردانی پیوسته | کارشناسی پیوسته |
| دانشگاهها | دانشگاههای فنی و حرفهای، آزاد، علمی کاربردی و سایر موسسات آموزش عالی | دانشگاههای سراسری، آزاد و سایر موسسات آموزش عالی |
| نحوه پذیرش | شرکت در کنکور کاردانی فنی و حرفهای یا پذیرش بر مبنای سوابق تحصیلی. | شرکت در کنکور سراسری یا پذیرش بر مبنای سوابق تحصیلی. |
اما اگر اولویت اول شما دریافت مدرک تحصیلی کارشناسی و سپس ورود به بازار کار است، برای شاخه فنی و حرفهای این امکان وجود دارد که با شرکت در «کنکور سراسری» ورودی دانشگاههای دولتی یا دانشگاه آزاد و کسب امتیاز یا رتبه مناسب، بتوانید مستقیما کارشناسی پیوسته (۴ ساله) بخوانید.
ذکر این نکته مهم است که برای ورود به دانشگاههای دولتی لازم است حتما رتبه مناسب را در کنکور سراسری کسب کنید، در حالی که پذیرش در دانشگاه آزاد، دانشگاه پیام نور و دانشگاههای علمی کاربردی ممکن است فقط بر اساس سوابق تحصیلی (معدل دیپلم) نیز امکانپذیر باشد، کافی است به آخرین دفترچههای راهنما که در این زمینه وجود دارد مراجعه کنید و حتما چک کنید که این نوع پذیرش برای چه رشتهها و در چه مقطعی است و آیا رشته موردنظر شما شامل این نوع پذیرش میشود یا خیر.